Nick Bostrom, jeden z najznanych futurołogów, proponuje wizję przyszłości, w której sztuczna inteligencja przejmuje niemal całość pracy fizycznej i intelektualnej, umożliwiając ludzkości globalną emeryturę. To scenariusz, w którym zaawansowana AI nie po prostu uzupełnia naszą pracę, ale ją zastępuje na skalę nie widzianą wcześniej w historii, zwalniając nas z ekonomicznego obowiązku zarabiania na życie. Bostrom rozważa to nie jako dystopijny scenariusz utraty pracy, ale jako szansę na fundamentalną transformację relacji człowieka z pracą i czasem.
Wizja ta stoi w ostrym kontraście z obecnymi obawami dotyczącymi bezrobocia spowodowanego automatyzacją. Zamiast martwić się o tracie zatrudnienia, Bostrom skupia się na pytaniu: co będziemy robić, gdy praca przestanie być konieczną dla przetrwania? Jego analiza sięga далeko poza ekonomię - dotyka fundamentalnych kwestii znaczenia, tożsamości i sensu egzystencji człowieka. Przez tysiące lat praca definiowała naszą społeczną pozycję i samopoczucie, a jej radykalne zmniejszenie mogłoby prowadzić zarówno do okresu bezprecedensowej wolności, jak i głębokich kryzysów psychologicznych i społecznych.
Propozycja Bostrома stawia przed społeczeństwem serię trudnych pytań: czy jesteśmy gotowi na świat, w którym ludzka emerytura jest możliwa? Jak przygotować się do masowego braku pracy, kiedy zarówno nasze instytucje, wartości kulturowe i psychika zostały ukształtowane wokół pracy? Dyskusja ta staje się coraz bardziej pilna, gdy obserwujemy gwałtowny postęp w sztucznej inteligencji, od transformerów i modeli językowych po rosnące możliwości AI w coraz bardziej zaawansowanych zadaniach.